31 Mayıs 2007 Perşembe
Karum
Eski Akkad dilinde "liman" yada "rıhtım" anlamına gelen sözcük. Bu bölgede alışveriş yapıldığı için, sonradan alışveriş merkezi anlamında kullanılmaya başlamış.
Yeşil
Tazelik, yenilik bildiren "yaş" sözcüğünden türetilmiş. Taze yaprakların rengi, sonradan "yaşıl" olarak dilimize bir renk olarak yerleşmiş.
Erciyes - Arjantin
Erciyes Dağı'nın adı Güney Amerika ülkesi Arjantin'le aynı kökten geliyor: Arg. Arg sözcüğü eski Hint-Avrupa dillerinde, gümüş renkli, beyaz anlamına geliyor. Bu sözcük sonra argos olarak Yunancaya, arazauş olarak eski Pers diline geçmiş. Latince gümüş anlamındaki argetum sözünün kökeni de bu sözcük. Erciyes dağı, başı sürekli karla kaplı, beyaz bir dağ olduğu için "Argaios"yani "Akdağ" adını almış. Argais sözcüğü halk arasında söylene söylene Erciyes'e dönüşmüş.
Güney Amerika'nın keşfi sırasında yörede bulunan zengin gümüş madenleri bölgeye adını vermiş. Latince'de gümüş için kullanılan "argent" sözcüğünden yola çıkılarak buraya gümüş ülkesi Argentina, yani Arjantin adı verilmiş.,
Güney Amerika'nın keşfi sırasında yörede bulunan zengin gümüş madenleri bölgeye adını vermiş. Latince'de gümüş için kullanılan "argent" sözcüğünden yola çıkılarak buraya gümüş ülkesi Argentina, yani Arjantin adı verilmiş.,
Kayseri
Bir bölgenin adı, orayla ilgili coğrafi ve tarihsel ipuçları taşır. Sözcüklerin anlamını bilmek bazen o yöreyle ilgili bilgi sahibi olmamıza yardımcı olur. sözcüğün hangi dilde ne anlama geldiğini öğrenerek kendin kültürü hakkında bilgilere erişiriz. Birçok uygarlığın geçit noktası olan Anadolu'da binyıllar içinde birçok kentin ortaya çıktığını ve yok olduğunu biliyoruz. bugün yurdumuzdaki kentelerin birçoğu binlerce yıllık uygarlıkların izini taşıyor. Bu izleri sadece isimlere bakarak sürmek oldukça keyifli bir iş.
Kayseri isminin kökeninde ünlü Roma imparatoru Julius Caesar'ın adı yatıyor. Roma imparatorluğu'nda güçlü devlet adamı Caesar'ın adı imparatorlukta onun ölümünden sonra İmparator anlamına unvan olarak kullanılmaya başlamıştı. Roma İmparatorlarına Caesar diye hitap edilirdi. Bu sözcük zamanla değişerek Kaiser haline büründü. Kayseri'nin bugün bulunduğu yerde eskiçağda antik Mazaka kenti bulunuyordu. Bölgeyi ele geçiren Roma İmparatorluğu buraya, "İmparator'un kenti" anlamına gelen "Kaisaria" adını verdiler. Böylece bölgenin Roma toprakları olduğu vurgulanıyordu. Bu sözcük günümüzde halen Kayseri olarak kullanılıyor.
Kayseri isminin kökeninde ünlü Roma imparatoru Julius Caesar'ın adı yatıyor. Roma imparatorluğu'nda güçlü devlet adamı Caesar'ın adı imparatorlukta onun ölümünden sonra İmparator anlamına unvan olarak kullanılmaya başlamıştı. Roma İmparatorlarına Caesar diye hitap edilirdi. Bu sözcük zamanla değişerek Kaiser haline büründü. Kayseri'nin bugün bulunduğu yerde eskiçağda antik Mazaka kenti bulunuyordu. Bölgeyi ele geçiren Roma İmparatorluğu buraya, "İmparator'un kenti" anlamına gelen "Kaisaria" adını verdiler. Böylece bölgenin Roma toprakları olduğu vurgulanıyordu. Bu sözcük günümüzde halen Kayseri olarak kullanılıyor.
Yıldız
Geceleyin gökyüzüne baktığımızda yıldızları görüp etkilenmemek elde değil. Milyonlarca yıldız sanki hep birden bize göz kırpıyor gibi görünebilir. bu manzarayı görüp de etkilenmeyen yok gibidir. Geçmişte de insanlar yıldızlara bakıp etkilenmişler ve onlara doğaüstü güçler yüklemişler. İnsanların yıldızlardan ne kadar etkilendiğini sözcüklerin izini sürerek öğrenebiliyoruz. Sümerler zamanında İnanna adıyla bilinen ve sonraları Babil-Asur uygarlıklarınca İştar olarak adlandırılan tanrıçanın adı, "yıldız" anlamına geliyordu. Yıldız anlamındaki bu söz, sonraları farklı uygarlıklara benzer inanış biçimiyle geçti. Fenikelilerin Aştoret adıyla taptığı tanrıça inancı sonraları Yunanlılara Astarte olarak geçti. Yine "astron" ve "aster" gibi sözcükler bu sözcükten türedi. Latincedeki astrum ve Farsçadaki sitare sözcükleri de aynı kökten gelen ve yıldız anlamına gelen sözcükler. Günümüz modern dillerinde bu kökün izlerini hâlâ görüyoruz. Star, Astro, astral gibi sözcüklerin kökeninde İştar adını kolayca fark edebiliyoruz. Benzer biçimde yıldızlara giden kişi anlamında astronot sözcüğü günümüzde yaygın olarak kullanılıyor.
Kelimelerin Hikayesi
Bugün kullandığımız sözcüklerin birçoğu yüzlerce, hatta binlerce yıllık bir geçmişe sahip. Bu sözcüklerin geçmişlerini kurcalayıp onların tarihini incelerken aynı zamanda bu sözcüklerle bir yolculuğa çıkacağız. Yapmak istediğimiz sözcüğün yalnızca etimolojik kökenini aktarmak değil. Sözcükler yardımıyla dillerin nasıl yaşayan nesneler olduğunu göstermek. Biliyoruz kisözcüklerin de kendi başlarına yaşam öyküleri vardır. Onlar da toplumların gereksinimlerine göre doğar, gelişir, çeşitli değişimlere uğrar ve kimi zaman da kullanımdan kalkarak ölürler. Kimi zaman ilk ortaya çıktığı dönemde sahip olduğu anlamlarından farklı şekillere dönüşerek evrim geçirirler. Bütün yaşayan varlıklar gibi, ulusların dilleri de gelişir ve değişir. Yapmak istediğimiz sözcüklerin yaşam öykülerini elimizden geldiğince sizinle paylaşmak.
Kaydol:
Yorumlar (Atom)



